20'lik Diş Ağrısı: Belirtileri, Ne İyi Gelir, Çekilmeli mi?
20'lik diş ağrısının en sık sebebi, yarı sürmüş dişin üzerindeki diş etinin iltihaplanmasıdır. Ilık tuzlu su, temizlik ve soğuk kompres geçici rahatlama sağlar; ama ağrı tekrar ediyorsa çözüm diş hekimindedir. Önce aşağıdaki kısa kontrolle ne kadar acil olduğuna bak.
20'lik ağrın ne kadar acil? (30 saniyelik kontrol)
20'lik diş nedir, kaç yaşında çıkar?
20'lik (yirmi yaş dişi) ağzın en arkasındaki üçüncü büyük azı dişidir. Genellikle 17–25 yaş arasında sürer; bazı insanlarda hiç oluşmaz, bazılarında dört tanesi de bulunur. Çenede yeterli yer olmadığında tam sürmez; yarı gömülü ya da tamamen gömülü kalabilir. Sorunların çoğu bu yarı sürmüş durumda başlar.
20'lik diş belirtileri ve iltihabı
20'lik sürerken ya da yarı gömülü kaldığında en sık görülen sorun, dişin üzerini örten diş etinin altına yemek artığı ve bakteri dolması ve buranın iltihaplanmasıdır. Buna perikoronit denir. Tipik belirtiler:
- En arkadaki diş etinde şişlik, kızarıklık ve dokununca ağrı
- Ağızda kötü tat ya da koku
- Ağız açarken zorlanma, çiğnerken ya da yutkunurken ağrı
- Kulağa, şakağa ya da boyna vuran ağrı
- İleri durumda yüzde şişlik, ateş ve boyunda lenf bezlerinde büyüme
Bazen 20'lik hiç ağrı yapmadan, öndeki 7'lik dişte çürüğe ya da kemik kaybına yol açabilir. Bu yüzden ağrı olmasa da kontrollerde röntgenle bakılması önemlidir.
20'lik diş ağrısına ne iyi gelir?
Aşağıdakiler hekime gidene kadar rahatlatabilir; ama iltihabın kaynağını ortadan kaldırmaz. Ağrı geçse bile sık tekrar ediyorsa sebep çözülmemiş demektir.
20'lik diş çekilmeli mi?
Her 20'liğin çekilmesi gerekmez. Tam sürmüş, karşısındaki dişle kapanan, temizlenebilen ve sorun çıkarmayan 20'lik ağızda kalabilir. Hekimler genellikle şu durumlarda çekim önerir:
- Tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit)
- 20'likte ya da öndeki 7'likte çürük
- 20'liğin öndeki dişe baskı yapıp kemik kaybına yol açması
- Kist ya da başka bir patoloji
- Ortodontik ya da protetik tedavi planı gereği
Karar mutlaka muayene ve panoramik röntgenle verilir. Gömülü ve sinire yakın dişlerde tomografi istenebilir.
20'lik diş çekilmezse ne olur?
Sorunsuz bir 20'lik için genellikle hiçbir şey olmaz. Sorun çıkaran bir 20'lik çekilmezse ise iltihap ataklarının tekrar etmesi, öndeki dişte çürük ya da kemik kaybı ve nadiren kist oluşumu görülebilir. 20'liklerin ön dişlerde çapraşıklığa yol açtığı yaygın bir inanıştır ama bu konuda görüşler tartışmalıdır; yalnızca bu sebeple çekim konusunda hekimle konuşmak gerekir.
Sık sorulan sorular
20'lik diş ağrısına ne iyi gelir?
Ilık tuzlu su ile çalkalamak, bölgeyi yumuşak fırçayla temiz tutmak, yanağa dışarıdan soğuk kompres yapmak ve prospektüse uygun reçetesiz ağrı kesici rahatlatabilir. Bunlar geçici çözümdür; iltihap tekrar ediyorsa diş hekimine görünmek gerekir.
20'lik diş ağrısı nasıl geçer?
Ağrı çoğunlukla dişin üzerindeki diş etinin iltihaplanmasından kaynaklanır. Hekim bölgeyi temizler, gerekirse ilaç verir ve çekim gerekip gerekmediğine karar verir. Kaynağı ortadan kalkmayan ağrı genellikle tekrar eder.
20'lik diş kaç yaşında çıkar?
Genellikle 17–25 yaş arasında sürer. Bazı insanlarda hiç oluşmaz ya da çenede gömülü kalır.
20'lik diş iltihabının belirtileri nelerdir?
En arkadaki diş etinde şişlik ve ağrı, kötü tat ya da koku, ağız açarken zorlanma, kulağa vuran ağrı; ileri durumda yüzde şişlik ve ateş.
20'lik diş ağrısı ne zaman acildir?
Yutkunma ya da nefes almada güçlük, yüzde veya boyunda hızla büyüyen şişlik ya da ateşle birlikte ağız açamama varsa beklemeden acil servise başvurulmalıdır.
20'lik diş çekilmeli mi?
Sorunsuz, tam sürmüş ve temizlenebilen bir 20'lik ağızda kalabilir. Tekrarlayan iltihap, çürük, öndeki dişe zarar veya kist varsa hekim genellikle çekim önerir. Karar röntgenle verilir.
20'lik diş çekilmezse ne olur?
Sorunsuz bir 20'lik için genellikle bir şey olmaz. Sorun çıkaran bir 20'lik çekilmezse iltihap tekrar edebilir, öndeki dişte çürük ya da kemik kaybı oluşabilir.
20'lik diş kaç tane çıkar?
En fazla dört tane olabilir: her çeyrekte bir. Birçok kişide dördünden azı bulunur ya da hiç oluşmaz.